Hoe Fit at Home inwoners met een lage SEP in beweging brengt: 3 lessen uit de pilot

In Den Haag, Roermond en ’s-Hertogenbosch kregen inwoners uit lage-SEP-wijken gratis toegang tot Fit at Home. In totaal werden 375 vouchers verspreid en activeerden 107 deelnemers hun abonnement. De resultaten uit het onderzoeksrapport leveren drie interessante lessen op over wat helpt om deze doelgroep te bereiken, te laten starten én in beweging te houden. 

Les 1: verlaag de drempel 

Voor een deel van de deelnemers vormden traditionele beweegvoorzieningen een hoge drempel. Bewegen in een groep of in een sportschool werd soms als spannend of niet passend ervaren. Juist thuis kunnen bewegen in een vertrouwde omgeving hielp om die drempel te verlagen. 

Ook de flexibiliteit speelde een belangrijke rol. Deelnemers waren niet afhankelijk van vaste lestijden of locaties en konden bewegen wanneer het in hun dagelijks leven uitkwam. Bijvoorbeeld naast werk, mantelzorg of de verantwoordelijkheden van het gezin. 

Antje Monteiro, oprichter van Fit at Home: “Thuissporten is een zwaar onderbelichte vorm van sporten. Fit at Home is er juist voor die grote groep mensen die om allerlei redenen niet naar de sportschool kan of wil.”

Les 2: elke stap is winst 

Na het activeren van het abonnement ging ongeveer 48 procent van de deelnemers met workouts aan de slag. De overige 52 procent gebruikte het platform vooral verkennend of incidenteel. 

Ook dat verkennende gebruik is waardevol. Zeker bij een doelgroep die meerdere beweegdrempels ervaart. Daar begint gedragsverandering niet altijd meteen met een vaste routine. Eerst kijken, iets uitproberen en ontdekken wat bij je past, kan juist een belangrijke eerste stap zijn.  

Binnen de pilot bleef ongeveer 3 tot 4 procent van de deelnemers structureel meerdere keren per week bewegen. De onderzoekers, van onderzoeksbureau INNObeweeglab, vertalen dat percentage door naar landelijke schaal. In Nederland leven naar schatting ruim 4 miljoen mensen met een lage sociaaleconomische positie. Als 3 tot 4 procent van deze groep structureel meer gaat bewegen, zou het potentieel gaan om ongeveer 120.000 tot 160.000 mensen die duurzaam actiever worden. 

Les 3: digitaal én lokaal 

De pilot laat ook zien dat alleen toegang geven tot een digitaal platform niet voldoende is. Persoonlijke stimulering, lokale begeleiding en actieve opvolging vergroten de kans dat mensen daadwerkelijk beginnen én actief blijven. Vooral de samenwerking met buurtsportcoaches bleek hierin waardevol. 

Ook bestaande contactmomenten in zorg en welzijn bieden kansen. Denk aan stimulering tijdens bezoeken aan de huisarts, het consultatiebureau, leefstijlprogramma’s of een valpreventiecursus.  

“Als de verwijzing vanuit de huisarts kwam, gingen mensen sneller over tot actie. Als de dokter zegt ‘dit is misschien iets voor jou’, wordt het blijkbaar aangenomen. Dat is een eyeopener en een enorme kans”, aldus Antje.

Kansrijke aanvulling op lokale aanpakken 

De belangrijkste les uit de pilot is daarmee niet alleen dát thuis bewegen via een app als Fit at Home werkt, maar ook onder welke voorwaarden. De drempel moet laag zijn, mensen moeten de ruimte krijgen om op hun eigen tempo te beginnen en lokale begeleiding helpt om van kennismaken naar daadwerkelijk bewegen te komen. 

Daarmee vormt thuis bewegen met een digitaal aanbod een kansrijke aanvulling binnen lokale preventie- en beweegaanpakken. De aanpak is relatief laag in kosten en goed schaalbaar, maar vraagt wel om een investering vanuit gemeenten en om goede lokale begeleiding. Voor mensen die moeilijk aansluiting vinden bij bestaand sport- en beweegaanbod, kan dit een goede eerste stap zijn naar duurzaam meer bewegen. 

Antje ziet daarin een olievlekwerking: “Als iemand eenmaal ervaart dat hij iets kan, zich fitter en weerbaarder voelt, dan is dat het opstapje naar een volgende stap. En via één account kunnen meerdere gezinsleden meedoen. Als jij begint, geef je het door.”

Om die olievlek ook landelijk te laten groeien, zet Fit at Home nu concrete stappen. “We willen graag opschalen met de kennis die we hebben opgedaan. Daarvoor hopen we subsidie te ontvangen. Maar dan nog kunnen we het niet alleen. We hebben gemeenten nodig.”

De pilot laat zien dat het kan. De kennis is er en de app werkt. Nu is het aan gemeenten om aan te haken, en samen te bouwen aan een aanpak die voor iedereen binnen bereik is.