Home Domeinen Actieve mobiliteit Nationaal Masterplan Lopen

Nationaal Masterplan Lopen

Slechts 44% van de Nederlanders voldoet aan de beweegnorm, kinderen spelen minder buiten, en het aantal voetgangers dat door een verkeersongeval om het leven is gekomen, stijgt. Dat willen de partners van het Nationaal Masterplan Lopen (NML) veranderen.

Het Nationaal Masterplan Lopen is een gezamenlijke aanpak van ruim zestig partijen om lopen voor iedereen een vanzelfsprekend onderdeel van het dagelijks leven te maken. Het plan komt voort uit de gedachte dat lopen een positieve bijdrage kan leveren aan de fysieke en mentale gezondheid van de Nederlandse bevolking. Daarnaast kan het bijdragen aan het aanpakken van diverse maatschappelijke vraagstukken in Nederland op het gebied van zorg, duurzaamheid, mobiliteit en sociale cohesie.

Dit initiatief is onderdeel van het platform Ruimte voor Lopen, dé plek voor uitwisseling en samenwerking tussen organisaties en professionals die meer ruimte voor lopen willen creëren. 

Lees het volledige masterplan 

De partners zijn:

> De gemeenten Amersfoort, Amsterdam, Arnhem, Den Haag, Eindhoven, Groningen, Leeuwarden, Maastricht, Nijmegen, Rotterdam, Tilburg, Utrecht, Wageningen en Zwolle.

> De provincies Gelderland, Groningen, Noord-Holland, Overijssel, Utrecht, Zuid-Holland en Vervoerregio Amsterdam.

> Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, Ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, Rijksvastgoedbedrijf, Staatsbosbeheer, NS.

> ANBO PCOB, ANWB, Beroepsvereniging Leefstijlcoaches Nederland, Fietsersbond, MENSenSTRAAT, NOC*NSF, Stichting Gezond Natuurwandelen, Veilig Verkeer Nederland, Voetgangersbeweging Nederland, VoetgangersVereniging Nederland, Wandelnet.

> Alles is Gezondheid, Beweegalliantie, Breda University of applied sciences, CROW, European Urban Knowledge Network, JOGG, Kenniscentrum Sport en Bewegen, OV-campus (CROW/DOVA), RIVM, SWOV, VeiligheidNL, Visio Zicht op Toegankelijkheid.

> Arcadis, DTV, Goudappel, Heijmans, Molster Stedenbouw, Movares, OKRA, Rebel, Rondom Lopen Groep, Royal HaskoningDHV, SOAB Adviseurs Woning- en Leefomgeving, Sweco, Witteveen+Bos.

30 concrete acties

Het Nationaal Masterplan Lopen bevat dertig concrete en uiteenlopende acties, gericht op het:

> verbeteren van de voetgangersvriendelijkheid, het stimuleren van mensen om meer te lopen;

> ontwikkelen van instrumenten om de openbare ruimte beter in te richten;

> beter opleiden van professionals

> stimuleren van gemeenten en provincies tot het opstellen van loopbeleid;

> en het ontwikkelen van meer kennis en data over lopen.

Veelgestelde vragen over NML:

Wat staat er in het Nationaal Masterplan Lopen?

In het Nationaal Masterplan Lopen staat wat er tot 2030 nodig is om te komen tot een loopcultuur, waarin lopen voor iedereen vanzelfsprekend is. Het bevat een visie op lopen in 2040. En vooral: concrete acties die partijen de komende jaren samen gaan oppakken. 

Waarom is een Nationaal Masterplan Lopen nodig?

Lopen levert veel voordelen op voor het individu én de maatschappij. Voor de fysieke en mentale gezondheid van de Nederlandse bevolking, maar het kan ook bijdragen aan het aanpakken van diverse maatschappelijke vraagstukken in Nederland op het gebied van zorg, duurzaamheid, mobiliteit, sociale cohesie.

Maar we zijn er nog niet! Cijfers laten zien dat er meer aandacht nodig is voor voetgangers: slechts 44% van de Nederlanders voldoet aan de beweegrichtlijnen, kinderen spelen steeds minder buiten. Ook stijgt het aantal voetgangers dat door een verkeersongeval om het leven is gekomen en moeten zo'n 20.000 voetgangers per jaar naar de spoedeisende hulp, omdat ze op straat struikelen, uitglijden of ergens tegenaan botsen.
 

Hoe is de Beweegalliantie betrokken bij het Nationaal Masterplan Lopen?

De Beweegalliantie is als instelling betrokken binnen de coalitie. In 2025 nemen we een nadrukkelijke aanjaagrol op ons bij een tiental passende (van de in totaal 30) acties om dit jaar te komen tot; 

  1. Voor alle genoemde acties een werkgroep aan de slag is.
  2. Voor alle genoemde acties een (lokale) partner bereid is gevonden om als werkgroep coördinator op te treden.
  3. Voor alle genoemde acties zichtbaar gemaakt wordt hoe de actie leidt tot meer bewegen en/ of het versterken en stimuleren van beleid. Hier is het netwerk mee geholpen.
  4. Er is veel overlap tussen het netwerk en de aanpak van de Beweegalliantie en het Nationaal Masterplan Lopern. Daarom wordt (voor zover relevant) verbinding gelegd tussen acties/werkgroepen van het NML en cirkels binnen de Beweegalliantie, samen met de netwerkregisseurs van de Beweegalliantie.
Je kunt toch al prima lopen in Nederland?

Nederland is een prachtig land om te lopen en wandelen is een van de populairste vrijetijdbestedingen. Meer dan 9 miljoen Nederlanders maken regelmatig een ommetje! Maar uit cijfers blijkt dat het toch echt nog beter kan. Het aantal voetgangers dat door een verkeersongeval om het leven is gekomen, stijgt. Ouders durven hun kinderen steeds minder zelfstandig buiten te laten spelen en toegankelijkheid van de publieke ruimte voor mensen met een beperking is niet op orde.  

Wie gaat dit helpen?

Het Nationaal Masterplan Lopen gaat zorgen voor veel betere samenwerking, verspreiding van kennis en opschaling, en dit zorgt ervoor dat elke partij afzonderlijk effectiever kan bijdragen. Dat heeft vervolgens effect op mensen individueel en op de maatschappij. Bijvoorbeeld omdat de looproutes naar bushaltes verbeteren, aantrekkelijke wandelroutes van de woonomgeving naar buiten worden gecreëerd. 

Lopen levert veel voordelen op voor het individu én de maatschappij. Voor de fysieke en mentale gezondheid van de Nederlandse bevolking, maar het kan ook bijdragen aan het aanpakken van diverse maatschappelijke vraagstukken in Nederland op het gebied van zorg, duurzaamheid, mobiliteit, sociale cohesie.

Waarom een Masterplan op nationaal niveau?

Nationaal niveau is nodig omdat geen enkele partij de doelen alleen kan bereiken. Er is sprake van wederzijdse afhankelijkheid tussen gemeenten en bouwbedrijven, tussen zorgverleners en natuurorganisaties, tussen ov-bedrijven en de rijksoverheid, ga zo maar door. Er zijn veel verschillende partijen nodig om de leefomgeving aan te pakken, en alleen als de omgeving uitnodigend is, kunnen zorgverleners effectief met patiënten werken aan preventie.

We zetten dus in op een Masterplan met breed draagvlak. Met dit Masterplan stralen we uit: ‘wij willen dat de rode loper wordt uitgerold voor de voetganger en we zijn bereid onze schouders eronder te zetten.’ Het Nationaal Masterplan Lopen is overigens geen plan van de Rijksoverheid, maar van een brede coalitie van partijen waaronder drie ministeries.

Maak kennis met...

Netwerkregisseur Frank Kwanten

Wil je meer informatie over het Nationaal Masterplan Lopen? 

Stuur Frank een mail