Home Actueel De fijne stad: waar bewegen vanzelf gaat

De fijne stad: waar bewegen vanzelf gaat

Je herkent het meteen: een plek waar alles klopt. De balans tussen ruimte, gebruik, rust en ontmoeting. Waar je niet alleen woont, maar waar je graag bent. Waar bewegen geen verplichting is, maar vanzelf gebeurt… omdat de omgeving je uitnodigt om op pad te gaan.

Die gedachte staat centraal in De fijne stad: een boek van meer dan 400 pagina’s vol ideeën om steden, dorpen en wijken aantrekkelijker te maken. Hoe je dit doet en er tegelijkertijd voor zorgt dat bewegen vanzelfsprekend wordt? Daarover spreken we auteur Vincent Luyendijk.

Vier thema’s die nu het verschil maken

Volgens Vincent liggen er vier concrete kansen. Thema’s die de komende jaren veel aandacht en budget krijgen én waar de beweegsector bij moet aanhaken.

1. Klimaatadaptatie

De komende jaren wordt er fors geïnvesteerd in klimaatadaptatie. Denk aan oplossingen voor hevige regenval, hittestress en droogte. Als je het Vincent vraagt is dit hét moment om bewegen mee te nemen in de plannen. Waarom? Omdat veel van die maatregelen buiten plaatsvinden, dé plek waar ook bewegen gestimuleerd kan worden.

Rotterdam en Tiel

Rotterdam en Tiel hebben inmiddels meerdere waterpleinen: plekken die bij regenval dienen als opvang, maar 99% van de tijd worden gebruikt als basketbalveld, skateplek of ontmoetingsruimte. Een klimaatbestendige oplossing die tegelijk een sociale én sportieve functie krijgt.

Kokkedal, Denemarken

In Denemarken werd de plaats Kokkedal opnieuw ingericht na extreme regenval. Niet alleen werd het gebied waterbestendig gemaakt, er kwamen ook speelplekken, wandelroutes en sportvelden. Klimaatbestendig én actief. Een aanpak waar veel steden iets van kunnen leren.

Haak nu je karretje aan bij je collega van klimaat en kom tot geweldige combinaties.

Waterplein, Rotterdam. Foto: De Urbanisten. Rotterdam Watercity 2035. urbanisten.nl/work/rotterdam-watercity-2035

Waterplein, Tiel. Foto: De Urbanisten. Watersquare Tiel. urbanisten.nl/work/watersquare-tiel

Kokkedal, Denemarken. Foto: Carsten Ingemann

2. Zwembare steden

“Zwembare steden lijken misschien iets voor hobbyisten, maar ze zeggen alles over leefbaarheid,” vertelt Vincent. Het idee dat je in hartje stad kunt zwemmen, klinkt voor veel mensen als luxe. Maar het is veel meer dan waterpret: het is een indicator voor een gezonde en toegankelijke leefomgeving. Zwembare steden laten zien hoe functies slim gecombineerd kunnen worden: ecologie, recreatie en gezondheid. En dat trekt mensen naar buiten.

Seine, Parijs

In Parijs mag er sinds kort weer gezwommen worden in de Seine. Een ambitie die jaren voorbereiding kostte. Wat ooit ondenkbaar was, is nu mogelijk door forse investeringen in waterkwaliteit en inrichting van de kades. Het effect? Stadsbewoners zien het water weer als plek om te ontmoeten, te sporten én te ontspannen.

Rijnhaven, Rotterdam

Ook in Nederland wint het idee terrein. Denk aan de Rijnhaven in Rotterdam, waar het water steeds schoner wordt en zwemmen weer wordt toegestaan. Zulke plekken nodigen niet alleen uit om het water in te gaan, maar ook om eromheen actief te zijn: door te wandelen, spelen, fietsen of hardlopen.

3. Meer ruimte voor meiden

Meiden spelen minder vaak buiten dan jongens. Waarom? “Veel openbare ruimtes zijn ingericht met jongens in gedachten”, legt Vincent uit. “Denk aan voetbalveldjes, basketbalvelden en skateparken. Jonge meiden, een groep die moeite heeft de beweegnorm te halen, vinden daar weinig aansluiting. Niet dat zij niet voetballen of skaten. Maar als je het hen vraagt, zien ze een speelplek graag anders. Hun behoefte aan sociale veiligheid, overzicht en comfort wordt vaak over het hoofd gezien”.

Wat werkt wel?

Plekken met goede verlichting
Zitjes in groepjes
Kleurrijke elementen
Rustige hoekjes
Rondlopende paden
Goede kwaliteit toiletten

In het buitenland

In steden als Umeå (Zweden), Tychy (Polen) en Barcelona (Spanje) zijn parken opnieuw ontworpen met meisjes als uitgangspunt. Het resultaat: eerder weinig gebruikte ruimtes zijn omgetoverd in levendige en speelse ontmoetingsplekken. Met kleurrijke elementen en veilige, uitnodigende plekken om samen te komen.

4. De leukste route naar school

“Niet de veiligste route bepaalt of kinderen fietsen of lopen, maar de leukste,” zegt Vincent. De route naar school is een enorme kans om kinderen in beweging te krijgen. Spel, avontuur en verrassing maken het verschil. Met stapstenen, hinkelbanen, glijbanen, groene shortcuts en verrassingen onderweg kiezen kinderen sneller voor de fiets of gaan lopend naar school.

Niet de veiligste route bepaalt of kinderen fietsen of lopen, maar de leukste.

Leukste fietspad van Nederland

Dit fietspad ligt in Apeldoorn en maakt van elke rit een avontuur. Met heuveltjes, bochten en kleine obstakels. Het is geschikt voor alles op wielen: fietsen, steppen, skeelers, skateboards en zelfs rolstoelen.

Uitdagende kinderroutes

Almere en Pijnacker ontwikkelden uitdagende kinderroutes waar zelfs water geen obstakel is: stapstenen en verrassende obstakels maken de route leuk.

Leukste fietsroute van Nederland, Apeldoorn. Foto: Pump Factory Apeldoorn

Almere. Foto: Marjanne Steenhuis.

Pijnacker. Foto: Nanda Sluijsmans.

Loslaten en anders denken

Een fijne stad vraagt om lef. Niet denken vanuit vaste kaders of regels, maar vanuit de vraag: wat willen mensen écht? Soms zit de oplossing in iets verrassend simpels. “Als je wilt dat er heel veel gelopen wordt, moet je juist veel bankjes neerzetten,” zegt Vincent met een glimlach. “Dat vind ik altijd een mooie contradictie: door mensen de kans te geven even te zitten, stimuleer je juist dat ze op pad gaan.”

Als je wilt dat er heel veel gelopen wordt, moet je juist veel bankjes neerzetten.

Boek De fijne stad door Vincent Luyendijk

Kies ook voor een fijne stad

De fijne stad laat zien dat een gezonde, actieve leefomgeving geen droom is, maar een keuze. Een keuze die we samen maken: bewoners, beleidsmakers, ontwerpers, sport- en beweegprofessionals. Ontdek hoe jij ruimte creëert voor ontmoeting, plezier én beweging.

Laat je inspireren