Inspirerende voorbeelden

Aan de slag

Kies een tijdstip waarop je naar het bos toe wil en vervolgens een tijd waarop je terug wil. De meeste mensen kiezen voor anderhalf of twee uur bostijd. 

Ga naar de website 

Belangrijkste lessen

Groningen

• In Groningen bleek dat de RIVM-richtlijn van 25% beweegvriendelijke openbare ruimte als geheel gehaald wordt, maar dat de verschillen binnen de gemeente groot zijn.

• Een belangrijk inzicht was daarom dat één uniforme vuistregel geen volledig beeld schetst. In een compacte binnenstad vraagt een beweegvriendelijke omgeving iets anders dan in een dorpse leefomgeving.

• De huidige norm van 1000 m² sport- en beweegaanleidingen per 1000 woningen is te beperkt, omdat bijvoorbeeld wandelroutes, fietspaden, grasvelden en speeltuinen niet altijd meetellen.

• Alleen kijken naar hoeveelheid ruimte is niet genoeg; bereikbaarheid, spreiding, toegankelijkheid en kwaliteit zijn minstens zo belangrijk.

Noordenveld

• Fysieke voorzieningen alleen zijn niet genoeg; activatie door bewoners, buurtsportwerkers en lokale partners is nodig.

• Een beweegplek wordt sterker als ook ontmoeting en eigenaarschap centraal staan.

• Begin bij wat er al is in de buurt. Kijk niet alleen naar tekorten, maar juist naar bestaande plekken, mensen, netwerken en energie.

• Betrek bewoners actief. Zij weten wat werkt in hun wijk en wat nodig is om een beweegplek aantrekkelijker en laagdrempeliger te maken.

Aan de slag

Lees het artikel en download de documentatie

Aan de slag

Hoe werkt het?

1. Vraag een SpelBel aan op spelbel.nl
2. Scan de QR-code bij de speeltuin
3. Meld je aan via WhatsApp, Signal of Telegram
4. Je krijgt een seintje als de bel gaat
5. Afmelden kan altijd via de link in het bericht

Lees meer en vraag een SpelBel aan

Resultaten

• Drie vaste wandelroutes met bewegwijzering, QR-codes en digitale kaarten.

• Inzet van WorkWalks voor uiteenlopende gesprekken, zoals bilateralen en ontwikkelgesprekken.

• Groeiende herkenning en zichtbaarheid binnen het Utrecht Science Park.

Belangrijkste lessen

• Laagdrempeligheid vergroot het gebruik: geen extra tijd of voorbereiding nodig.

• Voorbeeldgedrag van leidinggevenden helpt bij acceptatie.

• Herhaalde communicatie is nodig om het onderdeel te maken van de werkcultuur.

• Samenwerking tussen organisaties vergroot draagvlak en uitvoering.

Aan de slag

Begin klein met één of twee routes rond de werklocatie, maak ze zichtbaar en deelbaar, en stimuleer gebruik door wandelafspraken actief te normaliseren binnen overleggen en gesprekken.

Resultaten

De resultaten van Rainwalks laten zien dat regen beweging activeert, omdat verrassende elementen mensen aanzetten tot vaker lopen en extra rondjes maken, waardoor de drempel om ook bij slecht weer buiten actief te zijn verlaagt. Tegelijk versterken Rainwalks sociale interactie: buurtbewoners zoeken contact, kinderen gaan samen op pad en delen ervaringen online. Op locaties met Rainwalks gebruiken organisaties ze actief voor speelse beweegopdrachten, motiveren ze vooral kinderen, keren deelnemers vaker terug, groeit het plezier in bewegen, ervaren mensen regen als leuk en ontstaat precies de gewenste duurzame gedragsverandering richting actief buiten bewegen voor iedereen.

Belangrijkste lessen

Bewegen wordt extra leuk wanneer plezier en verrassing worden toegevoegd, zoals kunst en spellen die alleen bij regen verschijnen, waardoor mensen niet het gevoel hebben te moeten bewegen maar er vanzelf voor kiezen. De openbare ruimte speelt daarbij een belangrijke rol: kleine fysieke aanpassingen, zoals een Rainwalk op de stoep, laten zien dat de omgeving dagelijks gedrag beïnvloedt. Lage drempels blijken daarbij effectief, omdat Rainwalks geen uitleg of voorbereiding vragen en mensen er automatisch overheen lopen. Bewegen hoeft bovendien niet altijd sport te zijn; alledaagse momenten zoals wandelen in de regen leveren meer op. Samenwerking met lokale partners vergroot draagvlak, bereik en blijvende impact, terwijl Rainwalks ook bij mooi weer beweging stimuleren door ze zichtbaar te maken met water.

Aan de slag

Een vergelijkbaar initiatief als Rainwalks starten is verrassend laagdrempelig. Dit zijn de stappen:

1. Bepaal je doel en doelgroep
2. Kies je concept
3. Werk samen
4. Check vergunningen
5. Ontwerp en realiseer
6. Promoot en activeer
7. Evalueer, pas aan en breid uit

Resultaten

• Het programma groeit gestaag en bereikt inmiddels 20 wijkkamers, met de ambitie om uit te breiden naar alle 40 wijkkamers in de stad. 
• Deelnemers ervaren meer welbevinden, blijven langer actief en voelen zich sociaal meer verbonden. Vooral het plezier in samen bewegen en de vaste structuur zorgen voor motivatie om te blijven meedoen.
• Daarnaast draagt het initiatief bij aan zelfredzaamheid en kan het, door het stimuleren van een actievere leefstijl, op de langere termijn bijdragen aan het beperken van zorgkosten.

Belangrijkste lessen

• Bewegen draagt bij aan zowel fysieke gezondheid als sociale verbinding en zelfvertrouwen.

• Een laagdrempelig en aangepast aanbod maakt deelname mogelijk voor iedereen en vergroot het plezier in bewegen.

• Regelmaat en groepsbinding versterken het effect en het welbevinden van deelnemers.

• Opschaling naar meer wijkkamers vergroot het bereik en de impact op gezondheid en gemeenschap.

Aan de slag

Als je zelf met dit initiatief aan de slag wilt, start dan met het opzetten van een samenwerking tussen de lokale sportorganisatie en de sociaalwerkorganisatie, zodat bewegen, welzijn en begeleiding samenkomen in een toegankelijk en gedragen aanbod.

Resultaten

• Per moment ruimte voor 10 tot 12 deelnemers.

• Wekelijkse opkomst na korte tijd.

• Bereik van deelnemers die niet aansloten bij vaste beweegmomenten.

Belangrijkste lessen

• Aansluiten bij behoeften vraagt om goed luisteren.

• Bewegen niet expliciet benoemen verlaagt de instap.

• Gelijkwaardigheid in contact stimuleert deelname.

Aan de slag

Belangrijke randvoorwaarden zijn een geschikte locatie, voldoende begeleiding, financiering voor de ruimte en aandacht voor het werven van deelnemers.

Resultaten

• Actief in 60 lokale stichtingen verspreid over Nederland.

• Inzet van circa 3.500 duofietsen en 5.500 vrijwilligers.

• Meer dan 50.000 fietstochten met ongeveer 5.000 gasten

Belangrijkste lessen

• Vrijwilligerswerk vraagt structurele inzet en goede organisatie.

• Continuïteit vraagt aandacht voor bestuur, financiering en onderhoud.

• Onderlinge ondersteuning tussen lokale initiatieven versterkt de uitvoering.

Aan de slag

Een lokale start vraagt om een klein, gemotiveerd bestuur. Bestaande Fietsmaatjes-stichtingen en de landelijke vereniging kunnen ondersteunen met praktische kennis, materialen en organisatievraagstukken.

Resultaten

• Ruim 2.000 jonge kinderen en ouders bereikt.

• Deelname op 26 locaties en 96 opvanggroepen in Westland.

• Actief vervoer zichtbaar toegenomen binnen de opvangomgeving.

Belangrijkste lessen

• Mobiliteitsgedrag bij jonge kinderen wordt sterk bepaald door ouderkeuzes.

• Vroeg beginnen vergroot de kans op blijvende gewoonten.

• Actief vervoer combineert beweging met ouder-kindinteractie.

Aan de slag

De campagne is inzetbaar binnen kinderopvang en onderbouw door vaste momenten te kiezen, ouders te betrekken en actief vervoer onderdeel te maken van de dagelijkse routine.

Resultaten

• Wekelijks dansen 25 tot 30 senioren mee.

• Bewegen en ontmoeten worden gecombineerd binnen één vast moment.

• Specials zorgen voor variatie binnen het aanbod.

Belangrijkste lessen

• Enthousiasme vergroot betrokkenheid en verbinding.

• Muziek en choreografie afgestemd op de doelgroep ondersteunen deelname.

• Persoonlijke aandacht draagt bij aan continuïteit.

Aan de slag

Het concept is eenvoudig te vertalen naar andere locaties door muziekkeuze, tempo en vorm af te stemmen op de doelgroep en ervaringen te delen met andere initiatiefnemers.

Resultaten

• De toolkit wordt gebruikt door circa 200 personen verspreid door Nederland.

• Het initiatief maakt deel uit van de Duurzame CAO Rijk.

• De toolkit wordt ingezet als hulpmiddel om bewegen en buiten werken te verkennen.

Belangrijkste lessen

• Werkcultuur heeft invloed op dagelijks beweeggedrag.

• Concrete voorbeelden helpen om gedrag bespreekbaar te maken.

• Voor het aanleren van nieuwe vaardigheden is vaak meer nodig dan alleen informatie.

Aan de slag

De toolkit is vrij toegankelijk en kan zelfstandig worden gebruikt door organisaties en medewerkers die willen experimenteren met bewegen en buiten werken tijdens de werkdag.

Resultaten

• Meer dan 80 senioren nemen deel aan het programma.

• Er komen wekelijks nieuwe deelnemers bij.

• Deelnemers blijven actief en ontmoeten elkaar binnen het programma.

Belangrijkste lessen

• Bewegen blijft mogelijk op elke leeftijd.

• Afstemming op wensen en mogelijkheden vergroot deelname.

• Een veilige omgeving en passende begeleiding zijn randvoorwaarden.

Aan de slag

Start met een aanbod dat is afgestemd op senioren, zorg voor geschikte begeleiders en creëer een veilige en toegankelijke beweegomgeving.