Het recept waarmee de Ajax Foundation jongeren in beweging brengt
Het is nog rustig in het leslokaal naast de Johan Cruijff ArenA. De Foundation coaches zijn er al, maar de leerlingen laten op zich wachten. Bij de Ajax Foundation weten ze dat op tijd komen voor deze jongeren een uitdaging is. In plaats van een opmerking volgt er erkenning als de leerlingen binnendruppelen: wat goed dat jullie er zijn!
Vandaag wonen we een les bij van het project Challenge, dat onderdeel is van de Ajax Leerlijn. Dit is een doorlopende leerlijn die kinderen en jongeren, van de basisschool tot het mbo, in beweging brengt. Letterlijk én figuurlijk. De Ajax Foundation richt zich op jongeren die wonen in aandachtsgebieden van Amsterdam. Tijdens het schoolseizoen zijn de coaches van de foundation dagelijks aanwezig op scholen in deze wijken, waar zij bewegen inzetten als middel voor mentale, sociale en fysieke ontwikkeling.
Discipline
De les van vandaag is les vier van acht. De Challenge is opgebouwd rondom de waarden die de Ajax Foundation belangrijk vindt bij talentontwikkeling zoals discipline, verantwoordelijkheid, respect, samenwerken, winnen, ambitie, initiatief en creativiteit. Elke week staat één waarde centraal. Wie voldoende aanwezig is, inzet toont en een eindpresentatie houdt, ontvangt aan het einde een certificaat en een Ajax Foundation-trainingstenue. Het thema van vandaag: discipline.
De jongeren komen binnen met hun jas nog aan. Sommigen laten hun hoofd op hun armen rusten. Slaapproblematiek is bekend binnen deze groep. Toch weten coaches Darren en Justin de aandacht te pakken met positieve aandacht en prikkelende vragen. Als Darren vraagt wat discipline eigenlijk is, blijft het even stil. Dan spreekt hij een jongen aan: “Jij zit toch op kickboksen? Kom je daar weleens te laat?” “Nee,” zegt de jongen. “Wat gebeurt er als je te laat komt?” vraagt Darren. “Dan krijg ik buikstoten van het hele team”, antwoordt de jongen. Door aan te sluiten bij de leefwereld van de leerlingen komen er mooie, inhoudelijke gesprekken tot gang.
Winnen en leren verliezen
Na de theorieles verplaatst de groep zich naar het veld. De oefeningen zijn laagdrempelig. Het gaat niet om voetbalvaardigheid, maar om bewegen en vooral om plezier maken. Wel zit er een competitie-element in de oefeningen. Want bij Ajax doet winnen en het leren omgaan met verliezen ertoe. Wanneer er wat frustratie ontstaat bij de puntentelling, legt Darren het spel stil. Samen met Justin bewaakt hij de veiligheid, grijpt hij in waar nodig en bekrachtigt hij positief gedrag continu. Nu koppelt hij de spelsituatie terug naar de eerder besproken theorie: wat gebeurde er, wat dacht je, wat voelde je, hoe gedroeg je je en wat was het gevolg? Theorie en praktijk vloeien zo als vanzelf in elkaar over.
Wat begon met tegenzin (zelf je bal ophalen) verandert ongemerkt in volle sprints. En natuurlijk, het allerbelangrijkste: een grote glimlach op alle gezichten..jpg)
Een leerlijn met impact
De Ajax Leerlijn bereikt per seizoen bijna 15.000 jongeren en zorgt voor zo’n 35.000 contactmomenten per jaar. Met zes samenhangende projecten, van Life Skills & Clinics (foto) in het primair onderwijs, Team Tactics, Fair Play en S’Cool in het voortgezet onderwijs tot Challenge en Challenge Master in het mbo, werkt de Ajax Foundation aan talentontwikkeling over de volle breedte. De basisingrediënten zijn altijd dezelfde drie pijlers: mentale, sociale en fysieke vaardigheden. Ze zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden.
Jeannette Jongejans, directeur van de Ajax Foundation, vertelt:
Ajax staat bekend om haar jeugdopleiding. Dat DNA nemen we mee in de Foundation. Niet iedereen kan voetballer worden in de Johan Cruijff ArenA, maar iedereen heeft talent. Wij helpen jongeren ontdekken wat hun droom is en welke ingrediënten ze nodig hebben om daar te komen.
Rolmodellen in rood-wit
De kracht van de Ajax Leerlijn zit ook in de mensen voor de groep. Dertien coaches, allemaal met Ajax-DNA. Oud-spelers, trainers, rolmodellen uit de stad. Zij staan dagelijks in de scholen in aandachtswijken.
Darren (linksonder foto hieronder), zelf opgegroeid in een aandachtswijk in Amsterdam en voormalig profvoetballer, ziet vooral bij de Challenge de grootste verandering. Hij legt uit: “Je volgt deze jongeren meerdere weken. Ze komen soms echt depressief binnen. Door vanuit plezier te bewegen, zonder oordeel, zie je hun zelfvertrouwen groeien. Ze durven te proberen. Dat geluksgevoel is zo belangrijk.”
De volgende stap: Challenge Master
Vanaf maart 2026 start de tweede editie van het meest invloedrijke project van de Ajax Leerlijn: Challenge Master. Jongeren krijgen hierin, naast theoretische vaardigheden, een kijkje achter de schermen bij potentiële werkgevers uit het Ajax-netwerk. Zo maken ze doelgericht en met vertrouwen de stap naar de arbeidsmarkt.
Jeannette schetst het ideaalplaatje: “In de ideale wereld doen de kinderen en jongeren alle projecten. En begeleiden we ze uiteindelijk via Challenge Master richting werk.”
(1).jpg)
Inspirerend voorbeeld voor NPLV-wijken
De Ajax Leerlijn is een inspirerend voorbeeld van wat er al gebeurt in NPLV-wijken. De Ajax Foundation bereikt jongeren die normaal moeilijk te stimuleren zijn, door structureel aanwezig te zijn, samen te werken met scholen en te investeren in de kwaliteit van het lesprogramma. En helpt op deze manier scholen invuling te geven aan hun burgerschapsonderwijs met een sportieve twist. Van Ajax-energizers op basisscholen tot het meerweekse beweegprogramma’s voor mbo’ers.
Wat blijft hangen na deze les, is de transformatie. Jongeren die afwezig binnenkwamen, lopen lachend het veld af. De Ajax Foundation brengt hen in beweging. Fysiek, mentaal en sociaal. Door dicht bij de eigen kernwaarden te blijven en bewegen in te zetten als krachtig middel.
Dat is het recept waarmee Ajax wint. Op het veld én daarbuiten.
