Kaag en Braassem: bewegen als maatschappelijke motor
In Kaag en Braassem zit bewegen verankerd in het dagelijks leven. De gemeente kent een rijke sportgeschiedenis, met onder andere olympische medailles, een Tour de France-winnaar en een Elfstedentochtwinnaar. Tegelijkertijd weten wethouders Gerben van Duin (Welzijn, Jeugd en Sport) en Nick van Egmond (Financiën, Economische Zaken, Onderwijs, Recreatie en Natuur) dat dit sportieve DNA geen vanzelfsprekendheid is. Ook hier bestaat beweegarmoede. “We hebben een sterke basis, maar die vraagt om blijvende aandacht,” aldus Van Egmond.
Bewegen raakt alles
Juist daarom krijgt sport en bewegen binnen de gemeente een bredere betekenis dan alleen sport. Het raakt aan gezondheid, meedoen en samenleven, en komt daardoor terug in verschillende portefeuilles. “Bewegen wordt altijd een beetje weggedrukt als soft,” vertelt Van Duin. “Maar ik heb geleerd dat het gewoon keiharde economie is. Het raakt al onze portefeuilles. Investeer in de kwaliteit van leven, van de samenleving. En dat rendeert.”
De maatschappelijke agenda
Die integrale kijk op sport en bewegen krijgt vorm in de maatschappelijke agenda van de gemeente. Daarin wordt financiering aan verenigingen gekoppeld naar aanleiding van hun maatschappelijke bijdrage. “Het gaat om meer dan alleen het sportaanbod organiseren,” legt Van Duin uit. “Het gaat ook om wat je als vereniging doet tegen eenzaamheid, voor jongeren of voor 70-plussers.”

Sport en bewegen als dorpshart
Hoe deze visie in de praktijk samenkomt, wordt zichtbaar op het Sportpad in Roelofarendsveen. Leren, bewegen en ontmoeten komen hier samen. Van Egmond vertelt enthousiast: “Dit is het hart van het dorp. Tijdens de open dag hoorde ik mensen zeggen: ‘Wauw, wat zijn we samen iets moois aan het doen hier!’”
Op het Sportpad ontmoeten straks jong en oud elkaar. Aan de noordkant wordt hard gewerkt aan een beweeg- en kindcentrum, gecombineerd met een nieuwe sporthal en een nieuw zwembad. Aan de zuidkant werken de hockey-, tennis- en voetbalvereniging samen aan de vernieuwing van hun accommodaties.
Als alle faciliteiten er staan vind je hier overdag volop bewegende kinderen vanuit de school en de kinderopvang. ’s Middags en ’s avonds zie je sportende verenigingen, en tussendoor is het een plek om elkaar te ontmoeten. “Er is geen extra buurthuis neergezet,” zegt Van Duin. “Iedereen komt samen in de sportkantine. Met een bak koffie, een 70-plus-café, een praatje, een kaartspel.”
Van Egmond benadrukt de inclusieve insteek. “Het Sportpad is toegankelijk voor iedereen. Denk aan rolstoeltoegankelijke sporthallen, dementievriendelijk zwemmen en activiteiten voor mensen met een beperking.”
Eigenaarschap
Wat het Sportpad bijzonder maakt, is niet alleen de schaal van het project, maar vooral ook de manier waarop het tot stand is gekomen. De gemeente nam het voortouw in het proces, maar niet in de inhoud. “Het eigenaarschap ligt bij de verenigingen en partners zelf,” zegt Van Egmond. “Zij hebben samen die ruimtelijke puzzel gelegd, vanuit een gedeelde visie.”
Meer dan het Sportpad alleen
“Als dit straks af is, denk ik dat we met z’n allen zeggen: dat zo’n klein dorpje zoiets groots kan neerzetten”, zegt Van Egmond trots. “Het Sportpad is een prachtig voorbeeld. Maar wat we daar doen, doen we ook gemeentebreed.”
In alle dorpen wordt gewerkt aan de koppeling tussen onderwijs, sport, bewegen en ontmoeten. Dat varieert van investeringen in sportaccommodaties tot programmering in de buitenruimte en initiatieven voor specifieke doelgroepen, zoals jonge vrouwen die dreigen te stoppen met sporten.
“Bewegen zit hier in het DNA,” vult Van Duin aan. “Maar dat betekent niet dat je achterover kunt leunen. Beweegarmoede is er hier ook. Juist daarom moet je blijven aanjagen, faciliteren en verbinden.”
Daarom nodigen we samen iedereen uit die mee wil denken over en een bijdrage wil leveren aan het stimuleren van meer beweging in en rondom het Sportpad. Bekijk de netwerkbijeenkomst op 26 februari en meld je aan.
Kaag en Braassem sluit aan bij Beweegpeloton
De beweging die Kaag en Braassem de afgelopen jaren heeft ingezet, stopt niet bij de eigen gemeentegrenzen. Om te blijven leren en ontwikkelen, sluit de gemeente aan bij ons Beweegpeloton: een netwerk van gemeenten, NPLV-programmabureaus en provincies, die bewegen zien als de motor voor een gezonde, verbonden en leefbare samenleving.
“We hebben veel geïnvesteerd in de ‘stenen’,” legt Van Egmond uit. “Nu willen we de volgende stap zetten: programmering, leren van anderen, inspiratie ophalen. Wat werkt elders? En hoe vertalen wij dat op onze manier, passend bij onze gemeente?”
Hij hoopt vooral op reflectie en uitwisseling. “Even uitzoomen. We zijn hier allemaal doeners, maar het is goed om soms pas op de plaats te maken en te leren van andere gemeenten.”
Ook delen de wethouders hun ervaringen graag met anderen. Van Duin: “Niet om te zeggen: doe het zo, maar om te laten zien dat investeren in sport en bewegen echt iets oplevert.”
Met vertrouwen vooruit
Voor Van Duin, voor velen bekend om zijn enthousiasme en tomeloze inzet voor sport en bewegen, komt zijn pensioen in zicht. “Ik ga hier straks met een gerust hart weg,” zegt hij. “Niet omdat ik het blijf roepen, maar omdat het belang van sport en bewegen echt is ingedaald. Het wordt geleefd door mijn collega’s.”
Na de verkiezingen worden de portefeuilles opnieuw verdeeld, maar ook dat ziet van Duin met vertrouwen tegemoet. “De integraliteit van sport en bewegen loopt door alle college-portefeuilles heen.”
Voor jou geselecteerd:
Lees verder Monitoring en evaluatie: wat levert jouw werk eigenlijk op?
Lees verder Maak kennis met de kopman van het Beweegpeloton: Gerben van Duin