Bewegen als brandstof voor een gezondere toekomst in Tilburg NoordWest
Tilburg is een stad met vele gezichten. Terwijl gebieden als de Spoorzone en de Piushaven zich ontwikkelen, kent NoordWest al jaren structurele achterstanden. De leefbaarheid staat onder druk, de levensverwachting is lager en kansen zijn ongelijk verdeeld. Het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid (NPLV) Tilburg NoordWest wil daar verandering in brengen – met bewegen als brandstof voor het gebiedsplan.
Om die ambitie kracht bij te zetten, kwamen NPLV Tilburg NoordWest en de Beweegalliantie op 4 juni samen met partners, professionals en beleidsmakers voor een startbijeenkomst. Het doel? Ontdekken hoe bewegen een stevige bijdrage kan leveren aan de lokale opgave: een toekomstbestendig en gezond NoordWest.
Samen aan zet
Onder leiding van Carl Verheijen, voorzitter van de Beweegalliantie, werkten de deelnemers met de Whole System in the Room-aanpak. Het doel: obstakels blootleggen, kansen benoemen en verbindingen leggen die meer bewegen stimuleren of versterken. In twee groepen verkennen ze twee urgente thema’s: bewegen in de openbare ruimte en bewegen als middel voor sociale activering.
De gesprekken zijn energiek. Flipovers vullen zich met ideeën, uitdagingen en kansen. Wat opvalt, is de terugkerende boodschap: er gebeurt al veel, maar de samenhang ontbreekt. De verbinding tussen beleid en praktijk, tussen verschillende domeinen, én tussen initiatieven en bewoners blijft vaak uit.
“Integraal is er nog veel winst te behalen,” merkt een deelnemer op. “‘Wat hebben we al?’ Die vraag wordt vaak overgeslagen,” klinkt het in een van de groepen. “De middelen, mensen en het kapitaal zijn er, maar de verbinding mist,” vat Ad van Mierlo, programmadirecteur NPLV Tilburg NoordWest, het treffend samen.
Centrale thema’s
Wat is er nodig om te werken aan de maatschappelijke opgave van Tilburg NoordWest? Vier centrale thema’s klinken in elk gesprek door:
- Verbinding – hoe sluiten we beleid, programma’s en partnerschappen beter op elkaar aan én verbinden we bestaande initiatieven?
- Ontschotten – hoe doorbreken we de interne muren?
- Eigenaarschap – hoe zorgen we dat inwoners en partners zelf betrokken en verantwoordelijk zijn?
- Duurzame borging – hoe maken we van losse pilots blijvende verandering?
Deelnemers zien en herkennen de uitdagingen, maar denken juist ook in mogelijkheden. Ze delen concrete voorbeelden met potentie om op te schalen. Aan ambitie geen gebrek in de ‘Schôônste stad van ’t laand’. “Kun je een 24/7 aanbod creëren door samen te werken?” vraagt een van de deelnemers zich af.
GROW+V – en misschien ook een B?
De gemeente Tilburg werkt in het NPLV-programma met de GROW+V-visie. Dat staat voor: Goede start, Ruimte om te leven, Optimale kansen en Wereld die mij ziet. Veiligheid vormt de basis onder al deze pijlers.
Tijdens de bijeenkomst ontstaat de vraag: hoort bewegen – net als veiligheid – niet óók tot de basis? Denk aan Ruimte om te leven: dat gaat niet alleen over een duurzame en schimmelvrije woning, maar ook over een wijk die uitnodigt tot bewegen. Zijn er plekken om te wandelen, te spelen of elkaar te ontmoeten? Met de wens voor 15.000 nieuwe woningen in NoordWest ligt hier nu een unieke kans om dat bewust mee te nemen.
Van zeggen naar doen
De bijeenkomst heeft blinde vlekken zichtbaar gemaakt, fundamenten voor (nauwere) samenwerking gelegd en mensen in beweging gezet. Een basis voor het te ontwikkelen actieplan, waarin bewegen de verantwoordelijkheid van diverse domeinen wordt. Om de input hiervoor compleet te maken volgt er later dit jaar nog een sessie, waarin de ontbrekende doelgroepen actief betrokken worden.
De eerste stappen zijn gezet. Maar echte verandering vraagt om een andere mindset, legt Van Mierlo uit: “Bewegen is vaak het sluitstuk. Terwijl het een cruciaal element is. Wij moeten de aanjagers zijn die van zeggen naar doen gaan.”
