Lopen is meer dan een manier om van A naar B te komen

^{Foto: Filip van As / programmamanager voetgangersbeleid ministerie I&W}

Een enorme lijst aan organisaties heeft zich inmiddels aangesloten om een bijdrage te leveren. Dat sluit prachtig aan bij het werk van de Beweegalliantie, en daarom heeft de Beweegalliantie een nadrukkelijke aanjaagrol op zich genomen bij een tiental acties uit het masterplan.

Een van de acties is: ‘extra inzet plegen om meer partijen uit het sociale domein te betrekken’. Deze actie richt zich op het versterken van de samenwerking met het sociale domein, dat eerder maar beperkt werd betrokken bij thema’s die bij mobiliteit horen zoals lopen. We spraken Brigit Staatsen en Rick Prins, die namens RIVM de kartrekkers zijn van de actie. En ook Filip van As, die bij het ministerie van I&W de voortgang van het NML bewaakt. 

Niet alleen de fysieke omgeving

“Lopen is zo veel meer dan een ruimtelijk vraagstuk van de fysieke leefomgeving,” begint Brigit. “Het gaat zelden over de buitenruimte. Het raakt ook de gezondheid, de zelfredzaamheid, de sociale samenhang… zelfs de valpreventie bij ouderen. Het is laagdrempelig, voor iedereen bereikbaar, maar dan moeten we de omgeving zo inrichten dat die uitnodigt om te bewegen.”

Daarbij is de ervaring vanuit de GGD, de welzijnsorganisaties, de huisartsen, de wijkteams – al die spelers die met mensen werken – essentieel. Rick Prins: “De samenwerking met het sociaal domein is een prachtig proces, ook om elkaars taal te leren begrijpen. Wat bedoel je eigenlijk met ‘samenwerken’? Wat is dan de rol voor de GGD, de huisartsen, de wijkagent, de sportclub? Dat is soms even puzzelen, maar dan ontstaan er nieuwe verbindingen die tot groot effect leiden.”

Brigit vult aan: “Elkaars taal spreken, of misschien zelfs een nieuwe gedeelde taal maken, betekent ook dat we ervoor kunnen zorgen dat de kennis die we opbouwen zo breed mogelijk beschikbaar komt, ook voor mensen die minder met deze materie bezig zijn. Misschien ben je vanuit het zorgdomein minder geneigd om je informatie over lopen op te zoeken binnen het sociale domein en andersom, en is de benadering en informatiebehoefte ook anders. Daarin kan het NML van waarde zijn.”

Duurzaam en geborgd

Om duurzame en fundamentele verandering teweeg te brengen, moeten ontwikkelde handelingsperspectieven ook op alle relevante plekken goed geborgd zijn. Maar hoe doe je dat? “Door de kennis bijvoorbeeld te borgen in het onderwijs voor de volgende generatie professionals: voor zorgprofessionals, huisartsen en stedenbouwers. Zo hou je de aandacht voor bewegen levendig”, zegt Brigit. “Binnen het programma Gezonde Leefomgeving van het RIVM en ZonMw werken we in opdracht van VWS daarom aan een leermodule.” 

Daarnaast wordt zowel binnen het Programma  Gezonde leefomgeving als het NML over de praktische vertaling nagedacht door instrumenten te ontwikkelen zoals toolboxen en handreikingen en het samenbrengen van best practices. Zo wordt verder gekeken dan de implementatie op de korte termijn. Belangrijk: alléén aanvullingen of verbeteringen op wat er al is of kijken naar synergie. Er is enorm veel beschikbaar maar niet altijd even goed vindbaar of te gebruiken door verschillende professionals in hun praktijk.

Geen dubbel werk

Filip van As snapt dat als geen ander. Als coördinator Ruimte voor Lopen, en tot medio juli ook programmamanager voetgangersbeleid bij het ministerie van I&W, bewaakt hij bij het NML de voortgang, verbindt de werkgroepen en brengt zo kennis en ervaringen samen. Filip: “Er is al zoveel, maar we weten het vaak niet. Kennis over bewegen is over de domeinen heen erg gefragmenteerd. Per actie wordt gestart met onderzoeken wat er al voorhanden is, om te vermijden dat we dubbel werk doen.”

De 30 acties zijn erg divers en daarom in 7 categorieën geplaatst: Kennis vergroten, Eigenaarschap versterken, Opleiden van professionals, Financiële middelen organiseren, Ontwikkelen van strategie en beleid, Activeren van de relevante doelgroepen en Instrumenten ontwikkelen (zie pagina 61 van het NML voor het volledige beeld).

De tijd is rijp

Het NML is een voortvloeisel van Ruimte voor Lopen, waar Filip al sinds jaar en dag bij betrokken is. “Zowel vanuit het platform Ruimte voor Lopen, als vanuit de City Deal Ruimte voor Lopen én vanuit een Europese oproep werd het duidelijk dat de tijd rijp is om te onderzoeken welke aandachtspunten we verder met elkaar moeten oppakken. Dat zijn er 30 geworden. Wat een prachtig moment om deze zaken samen te brengen in ons eigen Nationaal Masterplan Lopen.”

“Met de NML-partners zijn we inmiddels ruim een half jaar aan de slag. Er zijn inmiddels al 80 organisaties aangesloten, maar nieuwe organisaties zijn altijd welkom." De Beweegalliantie speelt een belangrijke rol door voor zo’n 10 acties de aanjaagrol op zich te nemen. Ook de rol vanuit de ministeries mag niet vergeten worden. Er zijn 4 ministeries bij het NML aangesloten. Deze samenwerking tussen alle partners van het NML zorgt ervoor dat bewegen, gezondheid, leefbaarheid, participatie en fysieke omgeving samenkomen in beleid en uitvoering.

Zelf bijdragen?

Naast de rol bij het Nationaal Masterplan Lopen is de Beweegalliantie op nog veel meer vraagstukken actief binnen de domeinen Actieve Mobiliteit en Leefomgeving. Kijk op de domeinpagina’s om meer te leren en je aan te sluiten. Aansluiten bij het Nationaal Masterplan kan ook nog steeds, kijk daarvoor op deze pagina.