Bewegen begint bij politieke keuzes die ruimte geven
Preventie staat in bijna elk verkiezingsprogramma. Maar echte verandering vraagt meer dan mooie ambities over sport en gezondheid. We spreken Marco te Brömmelstroet, Maria Hopman en Wiepke Cahn. De drie wetenschappers beschrijven vanuit hun visie hoe positieve verandering mogelijk is: politieke keuzes die bewegen vanzelfsprekend maken, professionals ruimte geven en waarden weer leidend maken.
Waarden eerst: wat voor land willen we zijn?
Volgens mobiliteitswetenschapper Marco te Brömmelstroet lopen we vast omdat de politiek nadenkt in maatregelen, in plaats van in waarden. Discussies gaan nu over helmplichten, normen of 'verbodjes', terwijl de echte vraag volgens hem begint bij het ‘waarom’. “Willen we straten waarin auto’s fijn kunnen doorstromen, of straten waarin kinderen zelfstandig kunnen lopen en fietsen? Dat is geen technisch, maar een moreel vraagstuk.” Als de politiek eerst expliciet kiest voor waarden zoals gezondheid, zelfstandigheid en gelijke toegang tot bewegen, ontstaat er een helder kompas voor beleid.
Van sportretoriek naar beweegrealiteit
Hoogleraar integratieve fysiologie Maria Hopman benadrukt dat de grootste gezondheidswinst schuilt in het terugdringen van inactiviteit. “Het probleem is niet dat we te weinig sporten, maar dat we te veel zitten.” Dagelijks vijf tot tien minuten lopen of fietsen levert al aantoonbare winst op voor hart, hersenen en het dagelijks functioneren. Daarom moet de politiek volgens Hopman sturen op de omgeving: veilige looproutes, aantrekkelijke fietsstroken, logische trappen en beweegvriendelijke schoolpleinen. Niet alleen informeren, maar faciliteren. Haar oproep: maak van het Sportakkoord een Beweegakkoord, zodat beleid zich richt op de keuzes die mensen tientallen keren per dag maken zonder erbij na te denken.
Geef professionals de ruimte om het juiste te doen
Waar Hopman vooral wijst op de fysieke omgeving, richt psychiater en hoogleraar Wiepke Cahn zich op de wet- en regelgeving voor zorg en ondersteuning. Zij ziet dat goede bedoelingen vaak ontsporen in stapels regels en losse projectfinanciering, waardoor maatwerk lastig wordt. “Professionals weten wat werkt, maar verdrinken in verantwoording.” Cahn pleit voor regionale zorgnetwerken met vertrouwen als uitgangspunt, waarin een psychiater, leefstijlcoach, fysiotherapeut of buurtsportcoach samen kunnen bepalen wat past bij iemands situatie. Minder afvinklijstjes, meer vakmanschap. Want ook in de zorg begint beweging bij ruimte om te handelen.
Kansen voor de formatie
Leg je de drie perspectieven naast elkaar, dan ontstaat een rode lijn die politiek houvast biedt:
- Maak waarden expliciet en leidend (Te Brömmelstroet)
- Richt de leefomgeving in op bewegen door de dag heen (Hopman)
- Geef professionals ruimte en vertrouwen (Cahn)
Zo ontstaat een samenleving waarin kinderen zich veilig naar school bewegen, volwassenen in hun wijk worden verleid tot lopen en fietsen, en kwetsbare groepen passende ondersteuning krijgen. Niet door grote politieke gebaren, maar door het stimuleren dagelijkse mogelijkheden.
Scan verkiezingsprogramma's
In aanloop naar de Tweede Kamerverkiezing op 29 oktober 2025 heeft de Beweegalliantie geanalyseerd hoe de thema’s bewegen en gezondheid terugkomen in de verkiezingsprogramma’s. Hiervoor zijn de beschikbare programma’s van alle zittende partijen onderzocht.
De scan bevat de analyse aangevuld met letterlijke passages uit de verkiezingsprogramma’s.
Voor jou geselecteerd:
Lees verder Maak kennis met de kopman van het Beweegpeloton: Gerben van Duin
Lees verder 5 W’s aan de wethouder: Arjen van Drunen